VIMINI, MATITI NJE KANISANI NI UTANDAWAZI AU ULIMBUKENI?

Mabinti wakiwa wamevaa Vimini

Imeandikwa na Basil Msongo - Mwananchi Communication

KUPUNGUA sanjari na kukiukwa kwa maadili katika jamii nchini na kwingineko si jambo geni, yanayofanywa na watu wa rika tofauti yanaweza kukuudhi, kukukera, au kukustaajabisha lakini naamini kwa wengi yamezoeleka na huenda sasa yanatafsiriwa kuwa ni mambo ya kawaida na ni sehemu ya maisha ya kila siku.

Januari 24 mwaka huu simshangai Mkuu wa Mkoa wa Dodoma, Dk Rehema Nchimbi anapowataka wazee wasimamie maadili kwa vijana, kwa kuwa wanapotoka. Ingawa hakuusema upotovu huo kwa undani huo ndiyo ukweli, baadhi ya matendo ya kundi hilo yanatia kinyaa.

Dk Nchimbi anatoa mfano kuwa, vijana wengi wakiwemo wasomi waliopo vyuoni Dodoma wanapenda starehe hali inayotia mashaka hata maendeleo yao, na kwamba, wateja wakubwa wa sehemu za starehe ni wanafunzi wa vyuo vikuu.

Huhitaji elimu ya chuo kikuu au kufanya utafiti kuthibitisha anayosema kiongozi huyu wa Serikali, ukiwa Dodoma mjini nenda kwenye kumbi kubwa za starehe usiku, mfano Club 84, Club Maisha, Club La Aziz na kwingineko, utakutana na wanafunzi wengi wa vyuo vilivyopo mkoani humo kikiwemo Chuo Kikuu cha Dodoma (UDOM), Chuo Cha Mipango, Chuo Kikuu Cha Mtakatifu John, Chuo Cha Elimu ya Biashara (CBE) na kuna tetesi kuwa baadhi yao wanajiuza!

“Hivi hizi ni starehe gani zinazoharibu watoto wetu, na Mamlaka ya Mapato wamekuwa wakikusanya kodi kwenye klabu za usiku, ambazo zinaendelea kuharibu akili za wanafunzi na huko klabu wanapokwenda ukiona walivyovaa, utatamani ardhi ipasuke uingie, halafu tunalalamika mvua hazinyeshi,” anasema Dk Nchimbi.

Machi 7 mwaka huu, Dk Nchimbi anarudia kutoa kauli inayofanana na hiyo kwa kuwataka wazazi na walezi wenye watoto wanaosoma katika vyuo vikuu wawe makini kufuatilia mienendo ya watoto wao kwa kuwa wengi wamekuwa wakiendekeza starehe kwa kukesha kwenye klabu za usiku na wanapofanya vibaya katika masomo lawama zinaelekezwa kwenye vyuo husika.

Anasema, kila mzazi au mlezi anatakiwa kusimama katika nafasi yake ya kusimamia maadili ya watoto ambao wamekuwa wakipotoka huku wengine wakiwa na mavazi yasiyo na heshima na anahoji inakuwaje mama anaweka mikono kichwani na kusema mtoto wake amemshinda.

“Dodoma kuna vyuo vikuu vingi lakini nini maadili ya wanafunzi katika vyuo hivyo, kwani wengine hawazingatii kilichowapeleka chuoni, wamekuwa wakivaa mavazi yasiyo na heshima na hata kutumia vilevi na wamekuwa hawafanyi vizuri katika masomo yao,” anasema Nchimbi wakati wa kongamano kuhusu sera ya kuondoa umasikini na jinsia iliyofanyika katika ukumbi wa Mwalimu Nyerere, Chuo cha Mipango Mjini Dodoma.

Maadili hayakiukwi mitaani tu, Askofu Mkuu wa Kanisa la Tanzania Assemblies of God (TAG), Barnabas Mtokambali, anakemea vitendo vya baadhi ya wanaume wanaovaa suruali chini ya makalio, huko mitaani uvaaji huo ni maarufu kwa jina la ‘kata K’.

Askofu huyo anasema, wanaovaa hivyo ni sawa na mashoga kwa kuwa, mwanamume kuvaa suruali chini ya makalio ni sawa na kujitangazia biashara ya ushoga ya kufanya mapenzi ya jinsia moja na kwamba, wanavaa hivyo kujitambulisha.

Mtokambali anatoa kauli hiyo hivi karibuni wakati akizindua Chuo cha Ualimu cha Mount Sinai kilichopo Bunju, nje kidogo ya Jiji la Dar es Salaam na kusisitiza kwamba, machangudoa wanavaa nusu uchi kuonesha kuwa wapo katika biashara, mashoga nao wanavaa ili kujitambulisha.

Tatizo halipo TAG tu, Kanisa la Kiinjili la Kilutheri Tanzania (KKKT), Dayosisi ya Morogoro linasema, halitawafungisha ndoa watarajiwa watakaoingia kwenye ibada wakiwa wamevalia mavazi yanayodhalilisha hasa kwa wanawake wanaoacha matiti nje na migongo wazi.

Makamu wa Askofu wa Kanisa la Kiinjili la Kilutheri Tanzania (KKKT) Dayosisi ya Morogoro, Mchungaji George Pindua, anatoa agizo hilo kwa niaba ya uongozi wa Kanisa kabla ya Askofu Jacob Paulo ole Mameo kumkaribisha Waziri Mkuu mstaafu Edward Lowassa kuendesha harambee ya kuchangisha fedha zitakazowezesha uendelezaji wa Jengo la Kanisa la Usharika wa Kilakaka uliopo chini ya kanisa hilo mjini Morogoro.

“Kanisa limeshindwa kuvumilia tabia iliyojengeka ya kuona mavazi yanayovaliwa hasa kwa wanawake ya kuacha matiti yakionekana ...hili sasa ni agizo kwenye ibada hasa ya ndoa, wanaovaa mavazi hayo , wachungaji msiruhusu ndoa hiyo ifungwe’’ anasema Mchungaji Pindua. “Wazee wa Kanisa sasa muwe na vitenge maalumu vya kuwafunika hawa mabibi harusi wenye kuvaa magauni yanayoacha sehemu ya matiti wazi...hili haturuhusu kuendelea kufanyika’’ anasema.

“Tunawaheshimu mama zetu, mmetulea , lakini kwa hili la kuacha sehemu ya maziwa kuonekana wazi hatutalikubali kuanzia sasa , yafuateni haya maagizo , msiwakwaze wachungaji ‘’ anasema na kutaja nguo nyingine zisizokubalika kanisani kuwa ni zile za kulalia ambazo ni suruali zinazobana na kuonesha mapaja.“Ni budi sisi waumini tuheshimu maadili ya kumcha Mungu na moja ni uvaaji wa mavazi ya heshima mbele ya Mungu ...zile suruali zinazoonesha maumbile yote ya ndani zisitumike kuingia kwenye ibada ‘’ anaonya Makamu wa Askofu.

Ili kudhibiti tabia mbaya ya uvaaji usiofaa kwa baadhi ya waumini, miezi kadhaa iliyopita Kanisa Katoliki Jimbo Kuu la Dar es Salaam lilitangaza kuwa limeandaa mpango wa kukomesha uvaaji mbovu unaokwenda kinyume na maadili ikiwemo kuvaa vimini, nguo za kunyanyua matiti na milegezo kanisani.

Kanisa hilo linasema, wanawake watakaovaa onyo kanisani watavishwa kaniki na kulikuwa na taarifa kwamba, matangazo ya kukemea uvaaji mbaya yalikuwa yakitolewa mara kwa mara katika parokia mbalimbali za Jimbo hilo linalongozwa na Mwadhama Kadinali Policarp Pengo.

“Ni kama mwezi mmoja sasa umepita, Jumapili moja tukiwa kanisani, Paroko alitangaza kukemea uvaaji mbaya na kiongozi mmoja naye akatangaza kuwa Kanisa linaandaa vazi la kaniki ili watakaovaa vimini, milegezo na kuachia matiti kanisani, watavikwa kaniki na wakirudisha watalipia Sh 500 kama fidia,” anakaririwa mmoja wa waumini katika Parokia ya Msewe.

“Kuna baadhi walikuwa wanakuja wamevaa nguo zinaitwa za kupiga jeki matiti, sasa akienda kupokea Ekaristi (Mwili wa Yesu), padri anakutana na matiti kwanza, tukumbuke hao mapadri nao ni binadamu jamani,” anasema Mwenyekiti Msaidizi wa Baraza la Walei, Parokia ya Msewe, Benedict Fungo.

“Sasa ukiwapelekea matiti njenje si unawatamanisha na hii ni dhambi, pia walikuwa wanavaa nguo fupi sana (vimini) na milegezo, mtu akiinama anaacha nguo yote ya ndani nje, haya si maadili yetu, lazima mtoto wako ukiona anakwenda vibaya umkanye, usipofanya hivyo wewe si mzazi mwema”.

Askofu Msaidizi wa Jimbo Katoliki la Bukoba, Method Kilaini anapendekeza kuwa mpango wa kuwavisha kaniki na vitenge watu wanaokwenda kanisani na milegezo, vimini na nguo za kuacha mabega na matiti wazi uungwe mkono na Parokia na makanisa yote.

“Kweli hiyo ni hatua ya kuungwa mkono, mimi naomba Parokia zote na makanisa hasa ya Dar es Salaam yaige, unajua hakuna haja ya kugombana na watu, mtu akija amevaa ovyo, avikwe kitenge au kaniki na akirejesha alipe si tu shilingi 500, bali hata zaidi ya hapo,” anasema Askofu Kilaini na anaomba vyama vya kitume kikiwemo cha Wanawake Wakatoliki Tanzania (WAWATA), kuandaa vitenge vya kuwavisha watu wa namna hiyo.

“Kuvaa vibaya katika nyumba za ibada ni laana, hasa vijana wanavaa milegezo utadhani suruali inaanguka, si tabia njema hii lazima ikemewe kwa mafundisho, lakini pia kwa kuchukua hatua ya kuwasitiri kama hiyo, turejeshe heshima sehemu hizi takatifu,” anasisitiza Kilaini.

Baadhi ya wachungaji wa makanisa ya kiroho, wanapinga mpango wa Kanisa Katoliki Jimbo Kuu la Dar es Salaa wa kuwavalisha kaniki wanaovaa ovyo kanisani kwa maelezo kwamba, hata Yesu alikuja kwa ajili ya waliopotea. Wanasema, hakuna haja ya kuweka sheria za namna hiyo kanisani, yatolewe mafundisho ya neno la Mungu yatolewe kwa kina ili mtu abadilike bila shuruti.

“Yesu alikuja kwa ajili ya waliopotea, kanisani ni mahali pa kimbilio kwa wakosefu, ukiweka sheria za namna hiyo zitawakimbiza wengi, mwache mtu aje alivyo na akifika na kuona wengine wanavyovaa na kupata mafundisho ya neno la Mungu, atabadilika,” anasema Mchungaji Emmaus Mwamakula.

Mchungaji Mwamakula ambaye ni Katibu Mkuu wa Umoja wa Kujisomea Biblia hakubaliani na utaratibu huo kwa kuwa kanisani ni sehemu ya kimbilio na wengine wanaovaa ovyo wamekataliwa katika jamii zao, hivyo wanahitaji kusaidiwa na si kuwekewa sheria. Tatizo la ‘kuvaa vibaya ’ halipo Tanzania tu, Baraza la Makanisha nchini Malawi (MCC), limependekeza kuwa Serikali ya nchi hiyo itangaze aina ya mavazi wanayotakiwa kuvaa wananchi nchini humo ili kuheshimu utamaduni wa asili.

Novemba mwaka jana, makanisa hayo yalitoa tamko la pamoja kuhusu mambo yanayoiathiri nchi hiyo na kusema kuwa, limebaini kuwa, watu wanavaa kinyume cha utamaduni wa asili wa nchi hiyo, na kinyume cha maadili ya kiroho wakiwemo wanaotembea karibu uchi kabisa, wanawake wanaoacha matiti nje na wanaume wanaovaa kata K.

Katika tamko hilo lililotolewa baada ya mkutano wa mwaka wa baraza hilo, MMC linasema, limeona pia wanaume wanavaa vitu vya wanawake zikiwemo hereni, wanasuka nywele sambamba na kuvaa nguo za kike. ‘Msingi wa uhuru na haki za msingi vimetoka kwa Mungu, kwenye bustani ya Eden pale Adam na Eva walipoambiwa kipi wale na kipi wasile.

Uhuru na haki visikandamize wajibu” linasema tamko la MCC na kuiomba Serikali ya Malawi itangaze dress code ili Wamalawi wavae inavyostahili. Baada ya makanisa kutoa tamko hilo, Mamalawi wengi wanatoa maoni yao kwenye mtandao, wanapinga msimamo huo kwa kusema, Malawi si nchi ya kikristo kanisa lifahamu nafasi yake kwenye jamii.

Wanasema, kanisa halina haki ya kuamua wananchi wavae au wasivae nini, na kwamba, sheria za nchi hiyo hazikutolewa kwenye biblia. Wanaopinga mtazamo wa makanisa kuhusu mavazi wanasema, Serikali ya Malawi ikikubali mtazamo wa makanisa huo utakuwa udikteta, kila mtu ana haki ya kufanya anachotaka ili mradi asiingilie haki ya watu wengine.

Wanasema, kama makanisa yanataka kuwa na sheria ya mavazi walieleze jambo hilo makanisani kwa waumini wao na si katika jamii yote kwa kuwa Malawi haiongozwi na sheria za kidini. Wanadai kuwa, viongozi wa makanisa hayo wana imani haba, na watapoteza waumini kwa kuwa, hawakupaswa kuleta sheria ya mavazi au kuwatisha waumini.

Wanahoji, kutokuwepo kwa vishawishi au uwezo wa kuvishinda vinakufanya uwe Mkristo bora? Na tangu lini aina ya mavazi ikawa dhambi? Wanasema, huwezi kumlazimisha mtu avae nini au asivae nini, na kama zilivyo haki za binadamu, kuvaa ni haki ya msingi ya mtu, na yeye ndiye anaiyechagua avae nini au asivae nini hivyo Wamalawi hawataki kuelezwa hilo na wanasiasa na viongozi wa kanisa wenye umri wa zaidi ya miaka 70.

Wanasema wao watavaa kadri wanavyojisikia, kama hao viongozi wanafanya kazi ya Mungu, wawahubirie mashoga, wasagaji na wanaorekodi video za ngono waache dhambi hizo, na kwamba hilo ni jukumu lao na si la Serikali, wasipoyaweza hayo wakiri kwamba wameshindwa.

Wamalawi hao wanasema, Yesu alikuja wakati kukiwa na dhambi sana duniani, hakulalamika kwa Serikali ya Kirumi kutunga sheria kali na badala yake alifundisha kuhusu upendo wa Mungu na Baraka anazopata mtu anapotii neno lake na matokeo yake wengi walimfuata na wakatubu.

Wanasema kanisa halina mamlaka ya kuamua wao wavae vipi, dunia inabadilika, zamani watu walitembea uchi kwa kwa sababu ya maisha ya wakati huo, lakini sasa dunia imestaarabika, watu wataendelea kutembea uchi kwa sababu ya fasheni.

Wakati baadhi ya Wamalawi wakiwa na mtazamo huo, Baraza hilo lenye makanisa 24 wanachama nchini humo na taasisi washirika 12 za kikanisa pia linapinga taarifa zinazodai kuwa, takribani makahaba 20,000 wameungana kupinga unyanyasaji, waboreshewe huduma za tiba, na wameunda umoja wao.

Ukahaba hauruhusiwi Malawi, na inadaiwa kuwa makahaba wao wanaungwa mkono na mashirika ya kimataifa yasiyo ya kiserikali. Makanisa yanalaani kuruhusu dhambi hiyo kibiblia, na kwamba, Katiba ya nchi hiyo pia hairuhusu, na kiutamaduni haikubaliki.

“Kwa Mungu ukahaba ni dhambi na Sheria za Malawi zinakataza kwa hiyo Baraza la Makanisa Malawi linaisihi Serikali izingatie sheria za nchi zinazoharamisha ukahaba,” inasema taarifa ya baraza hilo. Baraza linasema, Biblia inakataza zinaa, nalo linasisitiza kutekelezwa kwa amri hiyo ya Mungu na linaamini kwamba, si sahihi kuunga mkono ukahaba na hata demokrasia haiutambui.

MCC inapinga kinachodaiwa kuwa ni mpango wa Serikali ya Malawi kufuta sheria ushoga, na lisema, licha kuhitaji wafadhili, Malawi ni nchi yenye hofu ya Mungu, hivyo iendelee kutambua kuwa mapenzi ya jinsi moja hayawi sehemu ya mambo yanayokubalika katika jamii ya Wamalawi.

Baraza linasisitiza msimamo wake kupinga vitendo vya ushoga kwa kuwa kibiblia ni dhambi, kimaadili havikubaliki na ni kinyume cha asili ya uumbaji wa Mungu na kwamba, haki yoyote inayopingana na mamlaka ya Mungu itasababisha vifo vya Wamalawi. Wanawake kuacha matiti au migongo nje kanisani, kuvaa vimini, na wanaume kuvaa kata K kanisani si ustaarabu kwa sababu, kanisani ni nyumba ya ibada, inahitaji staha, na kujiheshimu kwa kuwa mwili ni hekalu la Mungu.

Hata kama ni suala la fasheni, wanaovaa nusu uchi kanisani wanapaswa kutumia hekima, wajiheshimu na watambue kwamba, si vazi lolote unaweza kulivaa wakati wowote na mahali popote, wavae kwa kuzingatia wanakwenda wapi kwa kuwa kanisani si sehemu ya kuvaa kikahaba, waache ulimbukeni. Chanzo Mwananchi Mtandaoni